Kiemgroenten zijn al duizenden jaren in gebruik door mensen; ze werden 5000 jaar geleden al in China verbouwd voor voeding en medicinale doeleinden. Kiemgroenten bieden talrijke gezondheidsvoordelen. De Hunza, een Aziatische bergstam in de Himalaya bekend om hun uitstekende gezondheid, gebruiken spruiten in de winter om hun vitamine-, enzym- en energieniveaus te verhogen. Voordat bekend was dat citrusvruchten rijk zijn aan vitamine C, namen zeelieden vaak bonen mee op lange zeereizen omdat de ontkiemende bonenzaden een uitstekende bron van vitamine C zijn, essentieel om scheurbuik te voorkomen.

Kiemgroenten zijn eetbare jonge plantenscheuten die uit verschillende soorten zaden groeien, gestimuleerd door warmte en water. Met enkele uitzonderingen na, kunnen bijna alle zaden van voor menselijke consumptie bestemde planten worden gebruikt om eetbare groentespruiten te kweken. Een uitzondering vormen planten uit de nachtschadefamilie (zoals aardappelen en aubergines), waarvan de zaden en spruiten giftige stoffen bevatten en dus niet geschikt zijn. Kiemgroenten zijn een van de meest geconcentreerde bronnen van vitamines, mineralen, enzymen en eiwitten. Het kweken van kiemgroenten is snel en eenvoudig, en ze zijn zeer voedzaam.

De inweek- en kiemtijden variëren per zaadsoort. Zaden worden eerst geweekt in water en daarna vochtig gehouden om te ontkiemen. Over het algemeen geldt: hoe groter het zaad, hoe langer de weektijd. Er worden verschillende namen gebruikt voor de eindproducten. Spruiten zijn de eerste scheuten die uit zaden groeien en nog geen bladeren hebben. Ze zijn meestal wit en bevatten geen chlorofyl, dus is het beter om ze op een donkere plaats te laten ontkiemen. De meeste bonensoorten, leden van de uienfamilie en sommige kruiden worden als spruiten gekweekt.

Microgroenten zijn jonge plantjes die enkele dagen langer groeien dan kiemen, tot de eerste echte blaadjes verschijnen. Zonnebloem-, pompoen- en erwtenzaden zijn populair voor het kweken van microgroenten. Microgroenten van de kruisbloemenfamilie, zoals verschillende koolsoorten, staan bekend als tuinkers.

Onder grassen verstaan we de jonge scheuten van granen. Deze worden niet direct geconsumeerd, maar vaak verwerkt tot een voedzaam sap.

Tussen droge zaden en gekiemde spruiten bestaat een significant verschil in voedingswaarde, veroorzaakt door de processen die plaatsvinden tijdens de kieming. Zetmeel en oliën in de zaden transformeren naar vitamines, enzymen en eiwitten. Het vitaminegehalte van sommige zaden kan tijdens de kieming met wel 20 keer vermeerderen. Bijvoorbeeld, gekiemde mungbonen zien een toename van meer dan 250% in vitamine B1 en B3 (niacine), en vitamine B2 kan met meer dan 500% stijgen.

Ook het enzymgehalte stijgt aanzienlijk tijdens de kieming. Deze enzymen vergemakkelijken de verteerbaarheid van eiwitten en koolhydraten. Wanneer je voedsel eet zonder deze enzymen, moet je lichaam ze zelf aanmaken, wat energie en mineralen kost die ook voor andere lichaamsprocessen gebruikt kunnen worden, zoals het bestrijden van ziektes. Bovendien neemt de hoeveelheid essentiële vetzuren en vezels drastisch toe tijdens het kiemproces.

Mineralen zoals calcium en magnesium binden zich aan eiwitten tijdens het ontkiemen, waardoor ze samen met de eiwitten gemakkelijker te absorberen en te verteren zijn voor het lichaam. Bepaalde eiwitten worden ook afgebroken tot hun afzonderlijke aminozuren, wat de verteerbaarheid verder verbetert. Kiemende zaden kunnen dus worden beschouwd als voorbereid op een vlotte spijsvertering door het lichaam.

Verder zijn broccoli spruiten niet alleen uitzonderlijk smakelijk, maar ook zeer gezond. Drie dagen oude broccoli spruiten kunnen tot wel 100 keer meer sulforafaan precursors bevatten dan gewone biologische broccoli. Broccoli is de voornaamste bron van sulforafaanglucosinolaat, een stof die verantwoordelijk is voor veel van de gezondheidsvoordelen die aan broccoli worden toegeschreven. Sulforafaan bevordert de fase 2 leverontgifting en klinisch onderzoek heeft aangetoond dat het bescherming biedt tegen borstkanker. Uit de resultaten van deze studies bleek dat sulforafaan de groei en verspreiding van borstkankercellen verminderde en de celdeling vertraagde.

In een recente studie is gebleken dat broccolispruiten de groei van de bacterie Helicobacter pylori aanzienlijk kunnen verminderen. Mensen die geïnfecteerd zijn met deze bacterie ervaren gastro-intestinale problemen. De deelnemers die dagelijks broccolispruiten aten tijdens het onderzoek, toonden een significante vermindering van de symptomen gerelateerd aan de infectie.

Kiemgroenten hebben in het verleden negatieve aandacht gekregen omdat ze in verband werden gebracht met uitbraken van E-coli en Salmonella. Dit was waarschijnlijk te wijten aan het gebruik van zaden die blootgesteld waren aan mest of kunstmest en die commercieel werden gekweekt. Zaden voor ontkieming mogen nooit in contact komen met kunstmest en het is het beste als ze biologisch zijn. Door thuis je eigen kiemgroenten te kweken met bij voorkeur biologische zaden, vermijd je het risico op besmetting.

Voor het kweken van kiemgroenten zijn geen groene vingers nodig en het vereist weinig inspanning. Ze kunnen zelfs gekweekt worden op een koude en donkere plaats. Witte spruiten, zoals die van de mungboon, moeten in het donker worden gekweekt. De eenvoudigste methode is het gebruik van een pot met deksel. Na het weken en wassen van de zaden, doe je ze in een pot met het deksel erop, laat je ze weken in water, bij voorkeur drie keer per dag, en giet je het water af, bijvoorbeeld door een zeef of kaasdoek. Afhankelijk van de gekozen zaden, zijn de spruiten na een paar dagen klaar om gegeten te worden.

Een andere optie is het gebruik van een speciaal kiemstation. Deze stations bestaan uit meerdere plastic bakjes met een rooster onderin zodat het water kan weglopen. De bakjes kunnen op elkaar gestapeld worden, waardoor je verschillende soorten spruiten op verschillende niveaus kunt laten groeien.

Kiemgroenten kunnen ook gekweekt worden in een zak van katoen, linnen of hennep. Het overtollige water loopt weg uit de zak na het weken.

Voor de teelt van microgroenten en grassen heb je een plekje op de vensterbank nodig. Deze hebben licht nodig voor fotosynthese waarvoor ze chlorofyl produceren. Dit chlorofyl is een van de stoffen die microgroenten zo gezond maken. Microgroenten en grassen hebben een medium nodig om op te groeien. Hiervoor kunt u speciale kweekmatten kopen, of u kunt vochtige watten gebruiken of gewoon aarde. Het gebruik van een dunne laag grond zorgt voor de beste opbrengsten en de beste smaak, zorg ervoor dat je goede organische grond gebruikt die de juiste voedingsstoffen bevat.

Hier volgen enkele redenen die zijn samengevat om rauwe biologische groentespruiten te eten:

• Kiemgroenten bevatten tot 100 keer zoveel natuurlijke enzymen als rauwe groenten, en door groenten te koken gaan deze enzymen verloren.
• Kiemgroenten zijn natuurlijke multivitaminen.
• Kiemgroenten bieden een betere eiwitkwaliteit dan de zaden.
• Kiemgroenten zorgen voor meer voedingsvezels dan de zaden.
• Kiemgroenten leveren meer essentiële vetzuren dan de volwassen groente.
• Kiemgroenten leveren eiwitten die aan verschillende mineralen binden, wat de opname van beide bevordert.
• Kiemgroenten zijn gemakkelijk thuis te kweken en u weet dus precies wat u eet.